Craig du Toit Nel, wat op sosiale media gewigsverlies-produkte bemark, het in ’n Facebook-video sterk reageer op die manier waarop mense met oorgewig dikwels in die samelewing beoordeel word.
Hy begin die video met skokkende woorde wat volgens hom nie sy eie mening is nie, maar eerder weerspieël wat hy meen baie mense steeds oor oorgewig persone sê.
“Vet mense is vet omdat hulle geen wilskrag het nie. Vet mense gaan gewig verloor en dit in elk geval net weer optel en dubbel hulle size word. Vet mense gril my,” sê hy aan die begin van die video.
Hy maak egter kort daarna duidelik dat dit nie sy eie standpunt is nie.
“Daai is nie my opinie nie. Dis wat ek hoor. Dis wat ek hoor in die samelewing,” sê hy.
Volgens Du Toit Nel is die doel van die video om “die rekord reg te stel” oor gewig, vetsug en gewigsverlies.
Hy sê die idee dat oorgewig bloot gaan oor “minder eet” of “meer wilskrag hê”, is ’n mite. Volgens hom is vetsug ’n veel meer komplekse saak.
“Oorgewig wees is ’n internasionale epidemie. Dis kompleks. Dis ook ’n kondisie,” sê hy.
Sy video kom te midde van groter openbare debat oor gewigsverlies-inspuitings, GLP-1-produkte, peptiede en die bemarking daarvan op sosiale media. Die Suid-Afrikaanse Gesondheidsproduktebeheerraad, SAHPRA, het reeds gewaarsku teen sekere GLP-1-produkte wat op sosiale media verkoop word en sê dié produkte moet onder mediese toesig gebruik word. SAHPRA het ook onlangs opgetree teen die onwettige vervaardiging en verspreiding van ongeregistreerde GLP-1- en GIP-medisyne wat semaglutied, tirzepatied of verwante kombinasies bevat.
Die onderwerp is tans wêreldwyd omstrede, veral omdat sommige gewigsverliesprodukte as “peptiede” bemark word, terwyl regulatoriese owerhede waarsku dat ongeregistreerde of verkeerd saamgestelde produkte moontlike veiligheidsrisiko’s kan inhou. In Suid-Afrika het die Hooggeregshof onlangs ook ’n tussentydse interdik toegestaan teen ’n plaaslike apteekgroep wat semaglutied-gebaseerde gewigsverliesprodukte sou vervaardig en verkoop het sonder die nodige goedkeuring.
Du Toit Nel se video plaas egter die fokus op ’n ander deel van die debat: die stigma rondom oorgewig mense.
Gesondheidskenners waarsku al lank dat skaamte en oordeel nie noodwendig mense help om gesonder te leef nie. Inteendeel, dit kan bydra tot emosionele spanning, lae selfbeeld en ’n moeiliker verhouding met kos, liggaamsbeeld en gesondheid.
Die video het dus ’n groter gesprek oopgemaak: hoe praat Suid-Afrikaners oor gewig, wie mag advies gee oor gewigsverlies,en waar lê die lyn tussen bemarking, gesondheidsinligting en mediese behandeling?
SAHPRA sê semaglutied is ’n GLP-1-reseptoragonis wat bloedsuiker kan help verlaag en ook eetlus kan verminder, maar sulke middels moet korrek geregistreer, voorgeskryf en gebruik word.
Vir verbruikers bly die belangrikste waarskuwing eenvoudig: gewigsverliesprodukte wat as inspuitings, peptiede of GLP-1-produkte bemark word, moet nie sommer sonder behoorlike mediese advies gebruik word nie.
