VSA. – Portia Anyamba (59), ‘n voormalige brigadier-generaal van die Suid-Afrikaanse lugmag, is in ‘n federale hof in Knoxville, Tennessee, tot ses maande gevangenisstraf gevonnis. Die vonnis kom nadat sy skuldig gepleit het op aanklagte dat sy as ‘n agent van Suid-Afrika in die VSA opgetree het sonder om dit ingevolge Amerikaanse wet aan te meld.
Volgens die Amerikaanse departement van justisie het Anyamba ook skuld erken dat sy vals verklarings afgelê het tydens haar aansoek om ‘n Amerikaanse veiligheidsklaring. Benewens die tronkstraf is sy tot twee jaar onder toesig ná haar vrylating gevonnis en moet sy ‘n boete van 9 500 Amerikaanse dollar betaal. Hofdokumente toon dat Anyamba gedurende 2023 en 2024 as ‘n programbestuurs- operasionele spesialis by die Oak Ridge National Laboratory (ORNL) in Tennessee gewerk het. Die laboratorium, wat deel van die Amerikaanse departement van energie is, doen onder meer navorsing op die gebied van energie, innovasie en nasionale veiligheid.
Die ondersoek, wat deur die FBI en die Amerikaanse departement van energie se kantoor vir intelligensie en teenintelligensie gelei is, het volgens die vervolging bevind dat Anyamba gereeld met ‘n intelligensiebeampte van Suid-Afrika se staatsveiligheidsagentskap (SSA) gekommunikeer het. Die beampte, wat in hofstukke slegs as IO-1 geïdentifiseer word, was volgens die Amerikaanse owerhede destyds die SSA se adjunkstasiehoof en voormalige waarnemende stasiehoof by die Suid-Afrikaanse ambassade in Washington.
FBI-agente het in Februarie 2024 ‘n ontmoeting tussen Anyamba, die intelligensiebeampte en nog ‘n persoon wat met Suid-Afrika verbind is, in Knoxville gemonitor. Later, in November 2024, is Anyamba onderskep voordat sy weer met die intelligensiebeampte sou vergader. ‘n Skootrekenaar is toe uit haar besit geneem nadat sy vooraf opdrag ontvang het om dit na die vergadering saam te bring. Terwyl sy om ‘n Amerikaanse veiligheidsklaring aansoek gedoen het, het Anyamba volgens die hofdokumente verklaar dat sy geen voortdurende kontak met buitelandse burgers of verteenwoordigers van ‘n buitelandse regering gehad het nie. Die Amerikaanse owerhede sê dié antwoorde was vals en dat sy selfs persone wat as verwysings op haar aansoek gedien het, versoek het om niks oor haar kontak met die Suid-Afrikaanse ambassade te noem nie.
Die Amerikaanse aanklaer, Francis M. Hamilton III, het gesê sy kantoor en wetstoepassingsvennote sal aanhou om werknemers met toegang tot sensitiewe inligting streng te ondersoek om die land se nasionale veiligheid te beskerm.
Druk hier om meer te lees.
Bron:
Amerikaanse Departement van Justisie, U.S. Attorney’s Office for the Eastern District of Tennessee (18 Junie 2026, opgedateer 22 Junie 2026).
Druk hier om meer te lees.
