‘n Ernstige weerwaarskuwing vir Suid-Afrika geld Saterdag oor groot dele van die binneland, met hewige donderstorms, hael, sterk wind en moontlike oorstromings wat verwag word.
Die Suid-Afrikaanse Weerdiens (SAWD) het ‘n oranje vlak 5-waarskuwing vir erge donderstorms oor die sentrale dele van die Noord-Kaap uitgereik. Die waarskuwing is geldig tot 23:59 op Saterdag, 5 September.
Die onstuimige toestande word deur ‘n afgesnyde lae drukstelsel veroorsaak wat oor die land beweeg.
Weerwaarskuwing Suid-Afrika: waar geld watter vlak
Die oranje vlak 5-waarskuwing is Vrydag uitgebrei na nege Noord-Kaapse munisipaliteite en verleng tot Saterdag. Dit sluit Kuruman, Kathu, Postmasburg en Kimberley in.
Die SAWD waarsku dat swaar reën oorstromings van kwesbare nedersettings, paaie en brûe kan veroorsaak, terwyl sterk rukwinde en hael skade aan strukture kan aanrig. Bome kan omwaai en munisipale dienste kan deur oormatige weerligaktiwiteit ontwrig word.
‘n Geel vlak 4-waarskuwing vir erge donderstorms geld oor die sentrale en oostelike dele van die Noord-Kaap, asook die uiterste westelike dele van Noordwes. Reënval van tussen 10 mm en 30 mm word in daardie gebied verwag, saam met wind van tussen 60 km/h en 80 km/h. Rukwinde kan 90 km/h tot 100 km/h bereik.
Hoewel die vlak 4-waarskuwing hoër windsnelhede aandui as die vlak 5-waarskuwing, word die weerdiens se impakgebaseerde vlakke bepaal deur die gekombineerde waarskynlikheid en verwagte gevolge van die weer, en nie deur ‘n enkele meting soos windspoed of reënval nie.
‘n Geel vlak 2-waarskuwing vir erge donderstorms geld oor die Vrystaat en die grootste deel van Noordwes, asook suidelike Gauteng en die suidwestelike dele van Mpumalanga.
Gauteng: reeds skade gemeld
Gauteng kan ‘n bewolkte en koel Saterdag verwag met verspreide buie en donderbuie, en ‘n reënkans van ongeveer 60% in plekke.
Johannesburg se Noodbestuursdienste (EMS) het inwoners aangeraai om waaksaam te bly. “As stad bly ons op hoë waaksaamheid saam met ons gespesialiseerde reddingseenheid, wat gereed is om op waterverwante noodgevalle te reageer,” het EMS-woordvoerder Kagiso Phasha gesê.
“Ons versoek motoriste om spoed te verminder, ‘n veilige volgafstand te handhaaf en oorstroomde paaie te vermy. Voetgangers moet nie deur oorstroomde gebiede loop nie en moet weg bly van vinnig vloeiende water.”
Vrydag het erge weer reeds ontwrigting in Johannesburg veroorsaak. Bome het paaie versper, en ‘n boom het in Langlaagte op ‘n taxi geval. ‘n Voertuig van die Johannesburgse Metropolisisiedepartement (JMPD) is ook beskadig.
Noordwes en Vrystaat
Noordwes kan ‘n bewolkte, winderige en koel tot warm dag verwag met verspreide buie en donderstorms, wat in die westelike dele meer wydverspreid sal wees.
Die Vrystaat sal soortgelyke toestande beleef, met verspreide buie en donderstorms en reënkanse van ongeveer 60% in baie gebiede.
Noord-Kaap loop die grootste risiko
Die ernstigste waarskuwing geld vir die Noord-Kaap, waar reënvaldekking wydverspreid tot verspreid oor die sentrale en oostelike dele van die provinsie verwag word. In die kern van die stormgebied is die reënkans sowat 80%.
Inwoners word aangeraai om laagliggende gebiede en oorstroomde paaie te vermy, los voorwerpe rondom huise vas te maak en weg te bly van vinnig vloeiende water.
Sterk wind en gevaarlike see
Die stormagtige weer is nie tot die binneland beperk nie. Skadelike wind en golwe word tussen Alexanderbaai en Plettenbergbaai verwag.
‘n Geel vlak 4-waarskuwing vir skadelike wind geld oor die westelike Noord-Kaap, die sentrale en noordoostelike Wes-Kaap en die grootste deel van KwaZulu-Natal, buiten die suidweste. Die SAWD waarsku dat hoësy-voertuie op roetes met dwarswind kan sukkel.
Die eThekwini-munisipaliteit het sy rampbestuur- en nooddienspanne op hoë waaksaamheid geplaas nadat wind van tot 90 km/h voorspel is. Bootbesitters is aangeraai om skuiling vir hul vaartuie te soek, terwyl inwoners gewaarsku is om weg te bly van kus- en hawebedrywighede.
Sneeu en koue in die Oos-Kaap
Baie koue toestande word in plekke oor die Chris Hani- en Joe Gqabi-distriksmunisipaliteite verwag. Ligte sneeuval is moontlik oor die uiterste noordoostelike platorand van die Oos-Kaap, terwyl wydverspreide buie en donderbuie oor dele van die provinsie voorspel word.
Mpumalanga kan mis langs die platorand verwag, met geïsoleerde buie en donderbuie later. In Limpopo word soortgelyke toestande voorspel. KwaZulu-Natal kan ‘n koue tot koel en bewolkte dag met geïsoleerde reën en buie verwag.
Toetswedstryd onder bedreiging
Donderstorms en swaar reën word in Johannesburg verwag rondom die tyd wat die Springbokke die All Blacks Saterdagmiddag by FNB-stadion aandurf. Die skop af is kort ná 17:00. Die toestande hou ‘n risiko in vir tienduisende toeskouers wat na die stadion reis.
Wat inwoners moet doen
Die weerdiens het Suid-Afrikaners aangeraai om die jongste waarskuwings dop te hou, aangesien toestande vinnig kan verander. Die regering het inwoners versoek om voorsorgmaatreëls te tref en onnodige reise te vermy.
Motoriste moet spoed verminder tydens swaar reën, ‘n groter volgafstand handhaaf, hul ligte aanskakel en nooit probeer om deur vinnig vloeiende water of water van onbekende diepte te ry nie.
Johannesburgse inwoners kan lewensgevaarlike noodgevalle by die stad se bevel- en beheersentrum aanmeld by 011 375 5911.
Lees ook: Verskeie weerwaarskuwings vir vandag uitgereik en KZN weerwaarskuwing: hewige donderstorms op Saterdag.
Bron: Suid-Afrikaanse Weerdiens, Johannesburg EMS, eThekwini-munisipaliteit
