Boedelbedrog in Suid-Afrika sluit skemas in waarin sindikate beleggings en oorlede boedels teiken. In sommige gevalle word mense wat nog lewe, valslik as oorlede geregistreer om toegang tot hul bates en versekeringsvoordele te probeer kry.
Johan Steyn, hoof van lewensbedrywighede by die Insurance Crime Bureau (ICB), sê sulke bedrog kan oor ’n lang tydperk beplan word. Sindikate kan persoonlike en finansiële inligting bekom en begunstigdebesonderhede verander voordat hulle ’n eis indien.
Die ICB het volgens Steyn ’n toename in aangemelde sake rakende beleggings- en boedelbedrog geïdentifiseer. Hy kon egter nie syfers oor die aantal pogings of werklike verliese vir ’n bepaalde tydperk verskaf nie.
Hoe werk boedelbedrog?
Boedelbedrog kan verskillende vorme aanneem. Volgens Steyn ondersoek die ICB onder meer bedrog waarby beleggings en vals sterfteregistrasies betrokke is.
Sindikate kan besonderhede soos beleggingsnommers, begunstigde-inligting, vervaldatums, e-posadresse, selfoonnommers en die waarde van beskikbare fondse probeer bekom.
Dié inligting kan gebruik word om toegang tot rekeninge te verkry, begunstigdes te verander of bedrieglike eise in te dien.
Die Vereniging vir Spaar en Belegging Suid-Afrika (ASISA) het voorheen gewaarsku dat boedelbedrog ook kan behels dat misdadigers hulle as wettige partye voordoen, eksekuteursbriewe en ander dokumente vervals en bedrieglike bankrekeninge open.
Ouer beleggers kan geteiken word
Steyn sê sindikate kan veral ouer mense teiken wat maandelikse uitbetalings uit beleggings of annuïteite ontvang.
Volgens hom kan inligting in sommige gevalle verkry word van mense wat die belegger en sy of haar finansiële omstandighede ken. Dit kan korrupte versorgers of ander betrokkenes insluit.
Die sindikaat kan dan ’n ongemagtigde SIM-ruiling laat doen om beheer oor die selfoonnommer te verkry wat by finansiële instansies geregistreer is. Alternatiewelik kan bedrieërs toegang tot die kliënt se wagwoorde, e-pos, banktoepassings of beleggingsrekeninge verkry.
Met dié toegang kan hulle probeer om kontakbesonderhede of begunstigdes te verander. Omdat die veranderinge van die kliënt se eie e-posadres, selfoonnommer of rekening kan kom, word dit nie noodwendig onmiddellik as verdag uitgewys nie.
Steyn sê ’n sindikaat kan daarna ’n tyd lank wag voordat ’n eis ingedien word, sodat die eis nie kort ná die veranderinge aandag trek nie.
Mense valslik as oorlede geregistreer
In ’n ander soort skema kan ’n persoon wat nog lewe, valslik as oorlede geregistreer word. Die doel is om toegang tot beleggings, lewensversekering, begrafnispolisse of ander bates te verkry.
Steyn sê soortgelyke metodes kan gebruik word om eers die begunstigdes op beleggings en polisse te verander. Daarna kan ’n sindikaat, met die beweerde hulp van korrupte rolspelers, dokumentasie bekom wat gebruik word om ’n sterftesertifikaat te verkry.
Die beweerde boedel kan dan by die Meester van die Hooggeregshof aangemeld word.
Volgens Steyn kan ’n korrupte regsverteenwoordiger in so ’n skema as eksekuteur aangestel word. ’n Boedelrekening kan vervolgens oopgemaak en fondse daarin inbetaal word, waarna geld vinnig aan derde partye oorbetaal kan word.
Dié uiteensetting beskryf hoe so ’n skema kan werk. Dit verwys nie na ’n spesifieke geïdentifiseerde slagoffer of ondersoek nie.
Vervalste dokumente en betalingsinstruksies
Eksekuteurs, boedeladministrateurs, finansiële instansies en begunstigdes moet ook bedag wees op mense wat hulle as wettige partye voordoen of vervalste dokumente voorlê.
Dit kan onder meer vervalste eksekuteursbriewe, identiteitsdokumente en bankbesonderhede insluit.
’n Verandering aan bankbesonderhede of betalingsinstruksies moet onafhanklik bevestig word. Kontak die betrokke persoon of instansie op ’n telefoonnommer wat reeds bekend is of afsonderlik bevestig is, eerder as om slegs te vertrou op die besonderhede in die boodskap waarin die verandering versoek word.
Wees ook bedag op ongewone of onverwagte e-posse wat versoek dat geld dringend na ’n nuwe rekening oorbetaal word.
Hoe kan ’n eksekuteur se aanstelling bevestig word?
Steyn sê instansies en begunstigdes kan die Meester se aanlyn stelsels gebruik en die beskikbare dokumente vergelyk om ’n eksekuteur of regsverteenwoordiger se besonderhede na te gaan.
Die betrokke Meesterskantoor kan ook onafhanklik gekontak word om ’n aanstelling of dokument te probeer bevestig.
Die Departement van Justisie bied toegang tot die Meester se aanlyn portale. Volgens die departement moet ’n eksekuteursbrief of magtigingsbrief by die Meester se kantoor verkry word.
Mense wat die administrasie van ’n oorlede boedel volg, kan ook regskennisgewings op Nuusflits se deursoekbare regskennisgewingplatform nagaan. Legal Notice Publishing, beskikbaar by legalnotice.co.za, help met die reël van die publikasie van regskennisgewings.
Die verskyning van ’n kennisgewing bevestig egter nie op sigself dat ’n eksekuteur se aanstelling of die bankbesonderhede daarin geldig is nie. Dit moet onafhanklik by die betrokke Meesterskantoor of instansie bevestig word.
Waarskuwingstekens om dop te hou
Steyn raai beleggers aan om hul state gereeld na te gaan en op te volg as state nie meer ontvang word nie.
Moontlike waarskuwingstekens sluit in:
- Veranderinge aan begunstigdes wat die belegger nie self aangebring het nie.
- Onbekende veranderinge aan kontak- of bankbesonderhede.
- Beleggingsstate wat skielik nie meer per e-pos ontvang word nie.
- Onverwagte kennisgewings oor ’n eis of uitbetaling.
- ’n Onverklaarbare verlies aan selfoonsein, oproepe of SMS’e.
- ’n Versoek om ’n betaling dringend na nuwe bankbesonderhede te maak.
Dié tekens bewys nie op hul eie dat bedrog plaasgevind het nie, maar behoort onafhanklik ondersoek te word.
Indien beleggingsstate nie ontvang word nie, moet die kliënt die beleggingsmaatskappy kontak met behulp van ’n telefoonnommer wat reeds bekend is of onafhanklik bevestig is.
’n Persoon wie se selfoon onverwags ophou werk, kan ook by die selfoonverskaffer navraag doen oor ’n moontlike ongemagtigde SIM-ruiling.
Wat om te doen as boedelbedrog vermoed word
Steyn sê dit is belangrik om onmiddellik op te tree wanneer daar vermoed word dat ’n belegging, polis of boedel geteiken is.
Hy raai betrokkenes aan om:
- Die beleggingsmaatskappy onmiddellik in kennis te stel en te vra dat betalings gestop of die rekening gemerk word.
- Relevante lewens- en begrafnisversekeraars te kontak sodat hulle gewaarsku kan word en moontlike uitbetalings kan ondersoek of stop.
- Wagwoorde vir e-pos, bankdienste en ander geaffekteerde rekeninge te verander.
- Verwysingsnommers, die name van persone met wie hulle gepraat het, en die datums en tye van gesprekke aan te teken.
- Die betrokke Meesterskantoor in kennis te stel indien ’n boedel of eksekuteursaanstelling moontlik by die bedrog betrokke is.
- Die saak by die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan te meld en die saaknommer te bewaar.
