KWAZULU-NATAL. – Drie eeueoue kanonne wat bestem was om as skroot verkoop te word, is betyds gered nadat twee mans Saterdag by ‘n skrootwerf in Izotsha, aan die KwaZulu-Natalse Suidkus, in hegtenis geneem is. Die kanonne se skrootwaarde is op ongeveer R210 000 beraam. Vroeë ramings dui daarop dat elke kanon tussen R500 000 en R1 miljoen werd kan wees, afhangend van die oorsprong, toestand en historiese betekenis daarvan.
Mi7 Veiligheidsdienste sê die ondersoek het begin nadat die eienaar van ‘n plaaslike skrootwerf onraad vermoed het toe onbekende persone die drie kanonne by die werf aangebied het. Hy het die veiligheidsmaatskappy gekontak, waarna vasgestel is dat die kanonne afkomstig is van die ou Oorlogsmuseum op die Port Shepstone-strandfront. Volgens die voorlopige ondersoek was die kanonne deel van ‘n opgraderingsprojek en sou dit na Pietermaritzburg vervoer word. Dit het egter later aan die lig gekom dat die kanonne na bewering sonder die nodige toestemming van die munisipaliteit verwyder is en by die skrootwerf beland het.
‘n Operasie is beplan waartydens die verdagtes na die skrootwerf teruggelok is om hul geld te ontvang. Lede van Mi7, die SAPD se misdaadvoorkomingseenheid en ander veiligheidsbeamptes het die perseel dopgehou en die twee mans sonder enige weerstand in hegtenis geneem toe hulle opgedaag het. Ondersoekers vermoed die twee is nie alleen verantwoordelik vir die verwydering van die historiese voorwerpe nie en dat nog mense moontlik by die voorval betrokke was. Die ondersoek duur voort.
Hoewel die kanonne as skroot verkoop sou word, glo erfeniskenners hulle is aansienlik meer werd. Een van die kanonne dra glo steeds ‘n Britse koninklike stempel, wat die versamel- en erfeniswaarde verder verhoog.
Al drie kanonne is teruggevind voordat dit beskadig of gesmelt kon word. Mi7 het die skrootwerfeienaar bedank vir sy waaksaamheid en eerlikheid, wat daartoe bygedra het dat die historiese artefakte behoue gebly het.
