VSA. – Martha Lillard (78), die laaste bekende persoon in Oklahoma in die VSA wat daagliks van ‘n ysterlong afhanklik was om asem te haal, is oorlede.
Alhoewel sy reeds op 26 Junie gesterf het, is haar dood eers onlangs bekend gemaak, aangesien haar familie haar afsterwe eers later met die wêreld gedeel het. Lillard het op vyfjarige ouderdom polio opgedoen, net twee jaar voordat die polio-entstof in die VSA beskikbaar geword het. Die siekte het haar byna heeltemal verlam en sy was vir die grootste deel van haar lewe aangewese op ‘n ysterlong, ‘n groot metaaltoestel wat lugdruk gebruik om asemhaling moontlik te maak.
Ondanks haar gestremdheid het Lillard ‘n vol lewe gelei. Sy het haar skoolopleiding voltooi, gedigte en liedjies geskryf, diereversorging ondersteun en onafhanklik gewoon. Vroeër vanjaar is sy ook met haar lewensmaat, Baha Salh, getroud. Volgens haar familie het haar gesondheid die afgelope paar jaar verswak omdat sy aan lang-Covid en post-polio-sindroom gely het. Haar doodsertifikaat dui chroniese asemhalingsversaking en post-polio-sindroom as die oorsake van haar dood aan. Sy is op 26 Junie in Shawnee, Oklahoma, oorlede.
Lillard se afsterwe beteken dat daar na verwagting nie meer enige bekende persone in die VSA is wat steeds van ‘n ysterlong gebruik maak nie. Die toestel, wat eens duisende poliolyers aan die lewe gehou het, het grootliks verdwyn nadat polio-entstowwe in die 1950’s ingevoer is en moderne ventilators dit vervang het.
Lillard se dood simboliseer die einde van ‘n era wat met die poliopandemie van die 1940’s en 1950’s geassosieer word, toe duisende mense ysterlonge benodig het om te oorleef. Haar verhaal herinner ook aan die enorme impak wat die ontwikkeling van die polio-entstof gehad het, aangesien moderne ventilators en inenting die ysterlong feitlik oorbodig gemaak het.
Bronne: ABC News, Associated Press, The Guardian, People
