Kaptein Yvette Walsh, ’n ervare eerste offisier van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL), neem die lugredery hof toe in ’n poging om ’n onafhanklike ondersoek na ’n ernstige vlugvoorval in Oktober 2024 te verkry. Die voorval het plaasgevind toe vlug SA314, ’n Airbus A330-300 met 223 mense aan boord, van Kaapstad na OR Tambo Internasionale Lughawe onderweg was. Die vliegtuig het skielik op en af beweeg nadat dit helderlug-turbulensie teëgekom het. Vier kajuitbemanningslede is beseer.
Die Burgerlugvaartowerheid (BLO) se ondersoekverslag het die turbulensie as die waarskynlike oorsaak geïdentifiseer en die ontkoppeling van die outomatiese vlieënierbeheer sonder behoorlike kommunikasie met die kaptein as een van die bydraende faktore aangedui. Walsh betwis die bevindinge en voer aan dat sy nie ’n billike geleentheid gehad het om dit te weerlê nie. Die Hooggeregshof het haar aansoek van die dringende hofrol verwyder; die saak sal deur die gewone hofproses voortgaan.
Volgens die BLO-verslag het die voorval op 27 Oktober 2024 plaasgevind, sowat 33 minute nadat die vliegtuig opgestyg het. Walsh was die vlieënier wat die vliegtuig beheer het, terwyl kapt. Craig Pearce die vlug gemonitor het. Toe die vliegtuig se bewegings en spoed verander, het Walsh die outomatiese vlieënierbeheer ontkoppel en die vliegtuig met die hand beheer. Die bemanning het daarna ’n daling van vlugvlak 410 na 390 versoek. Een kajuitbemanningslid het ernstige beserings opgedoen en drie ander ligte beserings. Geen passasiers is beseer nie, en ’n inspeksie het geen strukturele skade aan die vliegtuig gevind nie.
Die BLO se verslag, wat in Oktober 2025 gepubliseer is, meld dat die vliegtuig se maksimum Mach-getal vir nege sekondes oorskry is. Walsh het tydens die ondersoek aangevoer dat die vliegtuig nie die maksimum toegelate Mach-getal oorskry het nie en dat geen waarskuwings op die vlugdek afgegaan het nie. Die ondersoekverslag meld ook dat die kaptein nie ingegryp het nie en dat swak bemanningsamewerking ’n bydraende faktor was.
Die beskikbaarheid van vlugopnames is ’n belangrike deel van Walsh se regsgeskil met SAL. Die BLO-verslag bevestig dat die oorspronklike vlugdata-opnemer se data reeds oorskryf was toe die voorval by die ondersoekafdeling aangemeld is. Data van die vliegtuig se vinnige toegangsopnemer was egter beskikbaar en is op 12 November 2024 afgelaai. Hierdie data is later vir tegniese ontleding gebruik, onder meer in ’n Airbus-verslag van Maart 2025.
Walsh beweer dat belangrike opnames, waaronder die kajuitstemopname, nie behoue gebly het nie en dat dit haar vermoë beperk om die bevindinge onafhanklik te betwis. Die gepubliseerde BLO-verslag bevestig die verlies van die oorspronklike vlugdata, maar stel nie op sigself die volledige status van die kajuitstemopname vas nie.
Die SAL opponeer Walsh se aansoek om ’n onafhanklike ondersoek en voer volgens mediaberigte aan dat ’n verdere ondersoek nie nodig is nie.
Bronne: Burgerlugvaartowerheid, The Citizen, Flightline Weekly, Newzroom ZA, AeroInside
