WASHINGTON. – Suid-Afrika kan vanaf 1 Januarie 2027 sy voorkeurtoegang tot die Amerikaanse mark onder die Wet op Groei en Geleenthede in Afrika (Agoa) verloor. Die Amerikaanse president, Donald Trump, het op 2 November kennis gegee van sy voorneme om Suid-Afrika se begunstigde status onder die handelsooreenkoms te beëindig. Rwanda is ook by die besluit ingesluit.
Ambassadeur Jamieson Greer, Amerikaanse handelsverteenwoordiger, sê die besluit volg ná ’n jaarlikse hersiening van deelnemende Afrikalande se geskiktheid. Die Amerikaanse regering voer aan dat Suid-Afrika se handels- en beleggingshindernisse, korrupsie en optrede wat volgens Washington Amerikaanse nasionale veiligheids- en buitelandse beleidsbelange bedreig, nie aan Agoa se vereistes voldoen nie.
Parks Tau, minister van handel, nywerheid en mededinging, sê die regering neem kennis van die besluit en sal voortgaan om uitvoermarkte te diversifiseer om ondernemings en werksgeleenthede te beskerm. Hy sê Agoa bly belangrik, maar verteenwoordig nie die totale handelsverhouding tussen Suid-Afrika en die VSA nie. Die regering ondersoek onder meer verdere handelsgeleenthede in Afrika, Indië, die Europese Unie en China.
Volgens die regering het ongeveer 89% van Suid-Afrika se uitvoere na die VSA in 2025 onder gewone Wêreldhandelsorganisasie-handelsvoorwaardes plaasgevind, terwyl sowat 10% onder Agoa geval het. Die waarde van Agoa-uitvoere was ongeveer US$1,7 miljard, teenoor US$4 miljard in 2024.
Agoa is in 2000 ingestel en bied kwalifiserende lande suid van die Sahara belastingvrye toegang tot die Amerikaanse mark vir meer as 1 800 produkte. Die program is vroeër vanjaar tot 31 Desember 2026 verleng. Trump se jongste kennisgewing beteken dat Suid-Afrika se deelname daarna beëindig kan word indien die besluit in werking tree.
Die Suid-Afrikaanse regering sê hy sal voortgaan om met Washington gesprekke te voer en terselfdertyd maatreëls ondersoek om moontlike gevolge vir uitvoerders, ondernemings en werkers te beperk.
Bronne: USTR, IOL, SABC, SAnews, USTR
